 |
| Mount Etna near Bronte, M.C. Escher, 1933 |
This is Bora Mici's original English to Albanian translation of the poem Snake, Gjarpri in Albanian, by the turn-of-the-century British writer and poet, D.H. Lawrence. It describes the author's awesome and strange attraction to a venomous snake that is drinking water at his water trough under a carob tree. The poem is about a chance encounter between a representative of human civilization, his admiration and his fears, and the forbidden underworld of Mount Etna's surroundings in the Sicilian landscape, represented by the poisonous snake, a sort of go-between, hiding and resurfacing and having seemingly come in peace.
Gjarpri
Një gjarpër erdhi te burimi im
Në një ditë të nxehtë, shumë të nxehtë, dhe unë me pizhama nga nxehtësia,
për të pirë atje.
Nën hijen e thellë erë-çuditshme të pemës së rogaçit
Zbrita shkallët me brokën time
Dhe duhej të prisja, duhet të qëndroja e të prisja, se atje ishte ai te burimi para meje.
Zbriti poshtë nga një e krisur në murin prej dheu nëpër errësirë
Dhe zvarriti lirësinë e tij të verdhë-bojëkafe me barkun e butë poshtë, përmbi anës së burimit prej guri
Dhe vuri gushën mbi fundin e gurtë,
Dhe atje ku uji kishte rrjedhur nga rubineti, në një qartësi të vogël,
Thithi me gojën e tij të drejtë,
Piu dhe e përçoi ngadalë përtej trysave të tij të drejta, në trupin e tij të lirshëm e të gjatë,
Në heshtje.
Dikush kishte ardhur para meje te burimi im,
Dhe unë, i ardhuri i dytë, prisja.
E ngriti kokën nga e pira, siç bëjnë lopët,
Dhe më vëzhgoi paksa, siç bëjnë lopët,
Dhe nëpërmjet buzëve të tij valëzoi gjuhën e ndarë, dhe u mendua për një çast,
Dhe u përkul dhe piu prapë,
Bojëkaf si dheu, i artë si dheu nga brendësia e thellë e tokës që digjet
Këtë ditë Korriku në Siçili, me Etnën që nxjerr tym.
Zëri i edukimit tim më tha
Duhet vrarë,
Sepse në Siçili, gjarpërinjtë sterrë të zi janë të pafajshëm, të artët të helmojnë.
Dhe zërat brenda meje thanë, po të ishe burrë
Do të merrje një hu dhe do ta bëje copë tani, dhe do t’i jepje fund.
Por duhet të pranoj se e doja shumë,
Se isha shumë i lumtur që kishte ardhur si mysafir i urtë, për të pirë te burimi im
Dhe do të ikte në paqe, i qetë dhe i pavlerësuar,
Drejt e në thellësinë e tokës që digjet.
Ishte nga frika, që nuk guxoja ta vrisja?
Ishte zvetënim, që dëshiroja t’i flisja?
Ishte përulje, që ndjehesha i nderuar?
Ndjehesha mëse i nderuar.
Po prapë ata zërat:
Po të mos kishe frikë do ta vrisje.
Dhe vërtetë kisha frikë, kisha shumë frikë,
Por edhe kësisoj, ndjehesha akoma dhe më i nderuar
Që ai kërkonte mikëpritje
Nga prapa derës së errët të tokës misterioze.
Piu mjaftueshëm
Dhe ngriti kokën, ëndërrimtar, si dikush që ka pirë,
Dhe valëzoi gjuhën në ajër si një natë e prerë, sa e zezë që ishte,
Sikur po lëpinte buzët,
Dhe vështroi rreth e rrotull si një perëndi, pa parë gjë, në ajër,
Dhe ktheu kokën ngadalë,
Dhe ngadalë, shumë ngadalë, sikur tre herë në endërr,
Vijoi me tërheqjen e gjatësisë së tij të plogësht duke e harkuar,
Dhe u ngjit përsëri mbi murin e krisur.
Ndërsa po fuste kokën në atë vrimë te tmerrshme,
Dhe ndërsa po tërhiqej lart, duke shplodhur supet et tij prej gjarpri, dhe hyri më thellë,
Një farë tmerri, një farë proteste kundër tërheqjes së tij brenda asaj vrime të llahtarshme të zezë,
Hyrja me qëllim në atë skëterrë, duke e zvarritur veten pas tij ngadalë,
Më pushtoi tani që më kishte kthyer kurrizin.
Pashë rreth e rrotull, lëshova brokën,
Mora një hu të pagdhendur
Dhe e hodha me rrapëllimë bi burim.
Nuk mendoj se e ciku,
Por papritur ajo pjesë e tij që dukej ende u drodh me një ngutje të padenjë,
Gjarpëroi si vetëtimë, dhe u zhduk
Brenda vrimës së zezë, e krisura me një bulëzim dheu në faqen e murit,
Drejt së cilës, në mesditën e thellë të heshtur, vështrova i magjepsur.
Dhe menjëherë u pendova.
Mendova sa i vogël, sa vulgar, sa i poshtër ky veprim!
E urreja veten dhe zërat e edukimit tim të nëmur njerëzor.
Dhe mendova për albatrosin,
Dhe doja që të kthehej përsëri, gjarpri im.
Sepse përsëri më dukej si mbret,
Si një mbret i zbuar, pa kurorë, në ferr,
Dhe tani kishte ardhur koha për ta kurorëzuar prapë.
Dhe kështu, e humba rastin me një nga zotërinjtë
E jetës.
Dhe kam diçka për të shlyer:
Një zemërngushtësi.
